Η καρδιά είναι υπεύθυνη για την κυκλοφορία του αίματος σε όλο το σώμα. Όταν η λειτουργικότητά της διαταράσσεται και αδυνατεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του οργανισμού, μιλάμε για καρδιακή ανεπάρκεια — ένα σοβαρό κλινικό σύνδρομο με πολλαπλά πιθανά αίτια, που επηρεάζει τόσο την καρδιά όσο και τα υπόλοιπα όργανα και συστήματα.
Η καρδιακή ανεπάρκεια συνήθως εξελίσσεται σταδιακά, επιδεινώνεται με την ηλικία, και πλήττει συχνότερα άνδρες, καπνιστές, παχύσαρκους, διαβητικούς, υπερτασικούς, και άτομα με στεφανιαία νόσο, βαλβιδοπάθειες ή μυοκαρδιοπάθειες.
Τύποι καρδιακής ανεπάρκειας
Ανάλογα με τη χρονιότητα, την εντόπιση και το κλάσμα εξώθησης (τη δύναμη της συστολής της καρδιάς), η καρδιακή ανεπάρκεια διακρίνεται σε συστολική, διαστολική, δεξιών κοιλοτήτων, αριστερών κοιλοτήτων, αμφικοιλιακή, υψηλής παροχής, χαμηλής παροχής, οξεία και χρόνια.
Αίτια καρδιακής ανεπάρκειας
Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτιολογία είναι ισχαιμική, όμως οποιαδήποτε καρδιακή νόσος, συγγενής ή επίκτητη, μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια αν δεν αντιμετωπιστεί. Πιθανά αίτια είναι η στεφανιαία νόσος, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η υπέρταση, οι αρρυθμίες, οι βαλβιδοπάθειες, οι μυοκαρδιοπάθειες (αμυλοείδωση, σαρκοείδωση, αιμοχρωμάτωση), λοιμώξεις όπως μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα, και συγγενείς καρδιοπάθειες.
Συμβάλλουν επίσης η ΧΑΠ, ο σακχαρώδης διαβήτης, οι θυρεοειδοπάθειες, η οξεία αναιμία, η μακροχρόνια κατάχρηση αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα και το σύνδρομο υπνικής άπνοιας.
Συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας
Ανάλογα με το στάδιο της νόσου, ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει δυσκολία στην αναπνοή ακόμη και σε ηρεμία ή στον ύπνο, συνεχή κόπωση, ζάλη, αδυναμία και ναυτία, πρήξιμο στους αστραγάλους, τους μηρούς ή την κοιλιά, αίσθημα παλμών και αρρυθμίες, δύσπνοια ή συριγμό στην ύπτια θέση, και μειωμένη παραγωγή ούρων.
Διάγνωση
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη — η θνητότητα ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να φτάσει το 40% μέσα στα πρώτα 5 χρόνια από τη διάγνωση, γι’ αυτό η πρώιμη αναγνώριση επηρεάζει άμεσα την πρόγνωση. Η διάγνωση περιλαμβάνει κλινική εξέταση και λεπτομερές ιατρικό ιστορικό, ηλεκτροκαρδιογράφημα, triplex καρδιάς, ακτινογραφία θώρακος, τεστ κοπώσεως, μαγνητική τομογραφία καρδιάς, στεφανιογραφία, εργαστηριακές εξετάσεις αίματος και ηλεκτροφυσιολογικό έλεγχο.
Θεραπεία καρδιακής ανεπάρκειας
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο και το στάδιο της νόσου, και περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (διουρητικά, β-αναστολείς, α-ΜΕΑ, ανταγωνιστές αλδοστερόνης), τοποθέτηση συσκευών υποβοήθησης, βηματοδότησης ή απινίδωσης, και σε ορισμένες περιπτώσεις επεμβάσεις όπως αορτοστεφανιαία παράκαμψη, βαλβιδοπλαστική, επανορθωτική χειρουργική ή μεταμόσχευση καρδιάς.
Τι πρέπει να προσέχουν οι ασθενείς
Οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια χρειάζεται να υιοθετήσουν υγιεινό τρόπο ζωής ως προς τη διατροφή και την κίνηση, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού τους, να διατηρούν φυσιολογικό σωματικό βάρος, να μην καπνίζουν και να περιορίσουν το αλκοόλ στο ελάχιστο. Ο προληπτικός εμβολιασμός κατά κορονοϊού, πνευμονιόκοκκου και γρίπης, καθώς και η τακτική παρακολούθηση από τον θεράποντα ιατρό, είναι απαραίτητα.
Πότε να καλέσετε γιατρό — και πότε είναι επείγον
Για διάγνωση, παρακολούθηση και προσαρμογή αγωγής, καρδιολόγος των ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ μπορεί να σας επισκεφθεί στο σπίτι — καλέστε στο 210 52 000 44. Σε περίπτωση έντονης δύσπνοιας σε ηρεμία, πόνου στο στήθος, ή απότομης επιδείνωσης των συμπτωμάτων, πρόκειται για επείγον περιστατικό — καλέστε άμεσα το 166 (ΕΚΑΒ).